Wilt u meer zoekingangen? Ga dan naar de website van STCN

Uitgelicht: enkele topstukken

De spelonk van StrozziZeelands chronyk almanachZeeuwse oudheden opnieuw onthuldProeve van minnezangen en idyllenBilderdijk onder de hamerSeinvlaggen aan boord van 's lands vlootEen heldendicht op prins MauritsHet 'verlaten' van de Filips II na tweehonderd jaar herdachtJames CookKort begrip der waereld-historie voor de jeugdCatalogus plantarum horti Ulenpassiani

De eerste bibliothriller?

De spelonk van Strozzi, door J.J. Regnault De Warin, 1800
"Intusschen was de dag, of om beter te zeggen, de schemering, ongevoelig verdweenen, en was vervangen door het bleeke schijnsel der afhangende maan. Deze omstandigheid droeg nog bij tot de verschrikkelijkheid van deze treurige plaats: de reuzengestalte der rotsen wierd nog afschuwlijker, en de menigte van dikke schaduwen, welken zij verspreidden, deed mijn bloed van schrik verstijven - eenslags verbeeldde ik mij, dat deze afgrijslijke spelonk besproeid was geworden met het bloed van eenige voorname slachtoffers, en uit de wijde, donkere opening, welke, als een dreigende muil, voor mij gaapte, meende ik blauwverw'ge schimmen te zien oprijzen"

Deze zin, afkomstig uit de novelle van J.J. Regnault de Warin, De spelonk van Strozzi, is kenmerkend voor het genre van de gothic novel. Als startpunt voor deze traditie wordt vaak The Castle of Otranto van Horace Walpole (1760) beschouwd. Bekende elementen van de gothic novel zijn: het macabere, misdaad en straf, dood en sterven, gruwel en het bovennatuurlijke, geheimzinnigheid en dreiging.

De verhalen spelen zich af tegen de achtergrond van een dreigend en onherbergzaam landschap of een duister middeleeuws kasteel, bevolkt door geestverschijngen, meedogenloze schurken en onschuldige slachtoffers, meestal jonge vrouwen en hun geliefden.

Wrede wraak
De plot van De spelonk van Strozzi is even simpel als gruwelijk. Olimpia, een adellijke dame uit Venetië, begeert een jongeman, Antonio, die echter zijn hart heeft verpand aan een meisje, Zanetta. Om zich op de beide geliefden te wreken, lokt Olimpia hen mee naar een eenzame grot op een eiland. Daar vermoordt zij Zanetta en ketent Antonio vast aan het ontzielde lichaam van zijn geliefde. Zij wordt daarbij geholpen door twee huurmoordenaars die de grot bewaken. Olimpia keert vervolgens regelmatig terug naar de grot om Antonio te bewegen met haar te trouwen als voorwaarde voor zijn vrijlating. Hij weigert. Het misdrijf wordt ontdekt door een reiziger, die Olimpia volgt, in de grot doordringt en geconfronteerd met het afgrijselijke tafereel. Hij schakelt de politie in, Antonio wordt bevrijd, Olimpia wordt gearresteerd, berecht en pleegt zelfmoord.

Wat het verhaal vooral interessant maakt, is de wijze waarop de reiziger op het spoor geraakt van de misdaad. In een boek over de geschiedenis van de grot in de bibliotheek van San Marco in Venetië vindt hij enkele nauwelijks leesbare cryptische handgeschreven regels die zijn nieuwsgierigheid wekken en hem doen besluiten naar het eiland te gaan. Na vergelijking met enkele andere exemplaren blijken deze regels alleen in dat boek voor te komen. De regels waren geschreven door Antonio in de grot, toen Olimpia in een zachtmoedige bui dit boek voor hem uit de bibliotheek had geleend. Daarmee is De Spelonk van Strozzi een wel zeer vroeg voorbeeld van het momenteel zo populaire genre van de bibliothriller.

J. J. Regnault de Warin. De spelonk van Strozzi.
Dordrecht, E. Bonte, 1800, Vert. A. Bruggemans.
Oorspronkelijke uitgave: La Caverne de Strozzi, Paris, Lepetit, 1799.
Meer details van dit boek...